Kunnen we nog zonder robots?

McKinsey voorspelt dat de helft van het werk dat nu door mensen gedaan wordt in 2055 overgenomen kan zijn door robots. Robots kunnen steeds vaker werkzaamheden overnemen die bijvoorbeeld gevaarlijk zijn of een hoog repetitief gehalte hebben. Ook kunnen zij in steeds flexibelere omgevingen adaptief te werk gaan, een omgeving die nu door mensen wordt geregeerd. Deze ontwikkelingen zouden een gigantische impact kunnen hebben op de huidige wereldwijde en Nederlandse economie in de vorm van bedreigingen, maar ook kansen. Producten kunnen goedkoper gefabriceerd worden en mensen kunnen zich richten op impactvollere taken. De wereldwijde verkoop van industriële robots is de afgelopen 5 jaar met gemiddeld 16% per jaar gegroeid, een weg terug lijkt er dus niet te zijn.

Een shot uit het originele stuk R.U.R. van Karel Capek, 1921

De oorsprong van het woord Robot laat zich naar het Tsjechisch vertalen, waar robota ‘verplichte arbeid’ of ‘werk’ betekent. In 1920 gebruikt Karel Capek als grondlegger het woord in een fictief toneelstuk over robots die de wereld overnemen. Een eenduidige definitie van robot is er niet maar over het algemeen worden een paar of alle van de volgende eigenschappen als robot-eigenschap gezien: elektronisch programmeerbaar, data verwerkend, mogelijkheid tot fysieke opvattingen, autonoom opererend, waarnemend van en actuerend op hun directe omgeving. Robots maken autonoom je vloer schoon in de vorm van een Roomba, spelen een significante rol in de productie van je auto en kunnen vaak met een hogere nauwkeurigheid de werkelijkheid analyseren dan mensen.

Momenteel houd ik mij bezig met de business kant van robotica. Erg interessant gezien het gigantische potentieel dat robotica in Nederland nog heeft. We hebben namelijk een erg gunstig klimaat wat betreft robotica! Relatief hoge lonen en talent voor innovatie maakt Nederland uitermate geschikt voor automatiseringstrajecten. Projecten die vroeger naar lage lonen landen gingen, kunnen nu nog goedkoper door robots binnen Nederland worden gerealiseerd. Dit geldt voor een steeds groter deel van de bedrijven. Vroeger waren alleen de budgetten van grote industriële partijen toereikend voor een robotoplossing. De huidige dalende robot prijzen en de toenemende vraag naar een hogere productiviteit zorgt ervoor dat deze businesscase ook voor veel MKB partijen financieel erg aantrekkelijk is. Robotica kan naar schatting zelfs een productiviteitstijging van 30% met zich meenemen. Door productiever te worden als geheel, kan Nederland op internationaal niveau blijven concurreren.

“Bang voor de robots? Daar is ook wel reden toe” kopte het NRC begin 2015. Robots worden soms gebracht als technologie die banen inpikt en de mens overbodig maakt, maar is dat wel zo? McKinsey claimt dat robots inderdaad dingen overnemen, maar eerder taken dan banen. Wie wil een deel van zijn taken nou niet automatiseren? Zo kan jij je richten op meer waardevol werk. Natuurlijk is deze mogelijkheid niet voor iedereen weggelegd en zullen er dingen veranderen en banen vervallen. Joseph Schumpeter spreekt van ‘creative destruction’. Een markt die technologisch evolueert en daarbij de oude innovaties ‘vernietigt’. Hij voegt hier eveneens aan toe dat deze economische groei op den duur ruimte maakt voor meer productiever gebruik van resources, iets dat in de geschiedenis vaker is voorgekomen in technologische cycles. Het is daarom belangrijk dit gegeven mee te nemen en te zorgen dat robots eerder vóór ons werken dan in plaats van ons. Uit onderzoek van ING blijkt dat slechts een kwart van de respondenten negatief tegenover de invloed van technologie op hun baankansen staat en dat driekwart van de mensen deze invloed als neutraal tot zelfs (heel) positief ervaren.

Het is erg uitdagend mee te denken aan een technologie die zoveel impact heeft en bij veel mensen tot de verbeelding spreekt. Daarnaast zijn er veel raakvlakken met onderwerpen als ‘Smart Industry’, ‘Industry 4.0’, ‘Cloud Computing’, ‘Artificial Intelligence’ en ‘Machine Learning’ en heb je voor een deel te maken met menselijke emoties als angst en weerstand. Naar mijn mening is de verdere ontwikkeling van robots, automatisering en overige slimme toepassingen onomkeerbaar. Wat voor impact het precies gaat hebben en welke gevolgen dit heeft voor hoe ons werk er uit gaat zien is lastig te voorspellen. Ik ben enthousiast over de mogelijkheden die deze technologie gaat brengen voor ons als mens, niet als vervanger maar als aanvulling.

Sebastiaan de Boer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *