Falen als ladder naar succes

“Vlak voor een belangrijke presentatie, sollicitatie of functioneringsgesprek slaat het toe: rode vlekken in je nek, stotteren en knikkende knieën. Iedereen heeft in meer of mindere mate last van faalangst. Het overkomt de besten, maar erover praten is taboe. En als het onvermijdelijke dan toch toeslaat? “Deel je mislukkingen met niemand. Faal in stilte, grote kans dat het onbesproken blijft”. Het betreft hier een citaat van een veelvoorkomend taboe op de werkvloer. Falen is taboe!

 

Bedrijven en afdelingen willen presteren en laten dit duidelijk merken, zowel naar de buitenwereld als intern. Er kan meer faalangst ontstaan in een omgeving waar vooral aandacht is voor presteren en niet wordt gekeken naar de inzet die je daarvoor moet leveren. Ook is er in een dergelijke omgeving opvallend veel aandacht voor wat allemaal is gelukt, en komt nooit iets naar voren wat moeite heeft gekost en toch is mislukt. Tenslotte worden in diezelfde omgeving merkwaardig genoeg weinig complimenten gegeven voor als iets lukt. Het gevolg? Angst, een organisatie waarin mensen geen keuzes, beslissingen en verantwoordelijkheid durven te nemen en missers in de doofpot wordt gestopt.

Niet aan de slag gaan met het falen is naar mijn mening de grootste vorm van falen – falen in optima forma. “Het gaat altijd zo”, “de vorige keer is het ook niet gelukt” en “ik zei toch dat het niet ging lukken” – Kreten waar mijn handen van beginnen te jeuken en waar ik mee aan de slag wil. Verbetering is immers altijd mogelijk en soms liggen de kansen voor het oprapen.

“Het dal is vruchtbaarder dan de top”

Omdenken – Graag bekijk ik het vanuit een ander perspectief. Het niet optimaal presteren, het herhalen van fouten en frustratie op de werkvloer zijn allen signalen dat het beter kan. Belangrijker nog, mensen herkennen deze “areas of improvement” zelf al. “Het dal is vruchtbaarder dan de top”, waarom doen we er dan zo weinig mee?

 “Zaaien”

Het heeft te maken met cultuur en met de betrokkenheid van mensen. Binnen verschillende verbetermethodieken is het belang van de menselijke factor onmiskenbaar. Zonder betrokkenheid is er simpelweg geen duurzame verbetering mogelijk. Verbetermethodieken als Lean, Six Sigma en TOC benoemen dit menselijke aspect expliciet en wijden er diep op in.

Met betrekking tot falen en de weg naar succes werd tijdens een cursus in persoonlijke effectiviteit mijn aandacht getrokken door een model van Lencioni. “De vijf frustraties van teamwork beschrijft de weg naar succes binnen een (verbeter)team. Het model is als een piramide opgebouwd en gaat uit van de gedachte (overeenkomstig met het gedachtegoed van Maslow) dat er eerst aan het onderliggende niveau gewerkt moet worden, alvorens er aan een volgende fase gewerkt kan worden. Dus ook in dit model geldt “het dal is vruchtbaarder dan de top”. Door te zaaien in het onderste niveau kan er een niveau hoger geoogst worden.

 “Oogsten”

Een team, groot of klein, kan succesvol zijn door een cultuur te creëren waarin men:

  1. Zich kwetsbaar durft op te stellen op basis van vertrouwen;
  2. De discussie met elkaar durft aan te gaan;
  3. Zich committeert aan gestelde doelen en afspraken;
  4. Zich verantwoordelijk voelt en anderen op hun verantwoordelijkheid durft aan te spreken;
  5. Zich concentreert op het bereiken van de collectieve resultaten.

Uiteraard betreft dit een proces wat niet zo maar even gebeurd is. Het is een traject dat de tijd en aandacht nodig heeft om te groeien.

Ook al kunnen modellen niet volledig representatief geacht worden voor de praktijk, het biedt mooie inzichten om in de praktijk mee aan de slag te gaan. Negen van de tien mensen zouden bepaalde zaken de volgende keer anders doen. Alleen als er een vertrouwensbasis is, worden verbeteracties constructief naar elkaar uitgesproken, in plaats van als frustratie tussen neus en lippen door nabij het koffiezetapparaat.

Ondertussen hoor ik het de critici al zeggen: “Achteraf is altijd makkelijk praten”. Omdenken – Achteraf praten is beter dan het er helemaal niet over te hebben. Al doende leert men. Zie het leren van falen dan ook als een ladder naar succes. Je kunt de ladder naar succes alleen niet beklimmen met de handen in je zakken.

Kor Stuut

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *